Kunst is emotie

Zo althans, placht ik te schrijven, maar nu ik een boek over psychologie aan het lezen ben en daarin wordt gesteld dat emotie een begrip is waarvoor geen eenduidig aanvaardbare definitie bestaat, begin ik opnieuw na te denken over de juistheid van deze stelling.

Je kan zeggen of denken dat je een ondefinieerbaar begrip kunt vatten door het te beschrijven met een ander ondefunieerbaar begrip. Maar in de wiskunde is de verzameling van « niet A » niet gelijk aan de verzameling van alles min wat « A » is. Als alle merels zwart zijn behalve die ene die wit is door een speling van de natuur, dan geldt die regel altijd behalve voor die ene uitzondering. Als ik er weinig merels zijn in mijn waarnemingsbereik dan zou het statistisch kunnen dat de enige merel die ik in « my lifetime » zie wit is.

Dus alle merels zijn zwart behalve die ene. Maar wie zegt dat er maar één witte merel is, misschien zijn er zelfs twee of drie ; genoeg om roet te gooien in deze stelling ‘zwart als roet’. Dus als er niet genoeg merels zijn die niet zwart als roet zijn, dan is de kans klein dat ik ooit een niet zwarte merel zal zien. Meer zelfs, niet zwart zijn betekent hier, en dat is niet toevallig, wit zijn. Daarenboven kan ik zelfs beweren dat er ontelbare witte exemplaren van merels zijn – niet omdat ik ze niet zou kunnen tellen maar mij ontbreekt het aan de juiste gegevens – en waarschijnlijk zijn die er niet – even ChatGPT raadplegen. Het verwachtte antwoord is « er is geen exacte telling van witte merels » en als ik de vraag omkeer « hoeveel niet zwarte merels zijn er ? » Dan is het antwoord logisch maar zeker moeilijker te begrijpen.

Wat als ik de vraag formuleer als « how many blackbirds are there ? »

The global population of common blackbirds is estimated to be between 162 million and 492 million individuals¹. In Europe alone, there are about 40 million to 82 million breeding pairs, which translates to approximately 120 million to 246 million individuals¹.

 

In het Engels krijgt de vraag « How many white blackbirds are there ? » een heel aparte bijklank.

Ik neem dus aan dat niet zwarte merels wit zijn, ik heb nog geen witte merels gezien, maar ik geloof dat ze bestaan. En terzelfdertijd neem ik er nog de volgende stelling bij, niet zwarte merels zijn wit, ze kunnen niet blauw, rood, groen, geel, of welke kleur van de regenboog zijn. Hoewel ik er ook nog nooit één heb gezien.

En toch is ook deze stellingname fout immers :

Yes, blackbirds can exhibit a variety of colors beyond just black and white. For example:

• Red-winged Blackbird: Males have black plumage with distinctive red and yellow shoulder patches, while females are streaked brown and black¹.
• Brewer’s Blackbird: This species is mostly black but can have iridescent purple or greenish hues on its plumage¹.

 

Kunnen niet zwarte merels grijs zijn ? Dat weet ik niet.

 

Dus mijn verzameling ‘alle merels’ bestaat uit een deelverzameling zwarte merels en een kleine niet significant aantal merels die niet zwart zijn, waarschijnlijk wit, misschien grijs of met een bepaald verenpatroon maar zeker niet met een anderskleurige pluimage.

Dan komt er als uitdaging nog bovenop dat kauwen, kraaien, raven en andere zwartgevederde vogels aan een soortgelijke definitie onderhevig zijn, maar soms zijn er ook exemplaren die zo intens zwart zijn dat ze een blauwe, hoe omschrijf ik het best, schijn hebben door weerkaatsing. Wat ik niet durf te beweren is dat er zwarte vogels zijn zoals raven of kouwen zijn die een andere kleur hebben dan zwart of wit.

Ik hoop dat mijn stelling van «de verzameling van alle niet zwarte merels niet de verzameling is van niet alle zwarte merels minus de witte merels omdat ik niet weet of er grijze merels zijn. Daarbij komt dat de verzameling aan kleuren oneindig groot is, en zwart staat voor « heeft geen kleur` » en wit staat voor « heeft geen kleur maar een regenboog aan kleuren » dan zou je kunnen stellen dat een merel of zwart is of een mengeling van alle kleuren van de regenboog heeft. »

Kunst beschrijven als een manier om de menselijke emotie te bespelen wordt plots een moeilijke denkoefening ; althans voor mij die echt een leek is op gebied van psychologie en filosofie.

Wat is emotie ? Kan je emotioneel zijn zonder dat er een stimulans is ? Kan je in het donker, in een akoestische gedempte kamer, in een ruimte zonder geur of smaak, en laten we zeggen « in een embryonale toestand waardoor je geen zwaartekracht ervaart, het mag zelfs op het lagrange punt zijn. » emotioneel zijn ? Zeker wel, ik denk trouwens dat de afwezigheid van alle stimuli die een invloed hebben op het menselijke stelsel, systeem, een zeer sterke en verwarrende emotionele respons kunnen evoceren. Dus kunst is emotie kan niet juist zijn want als je emotie kunt evoceren door niet te stimuleren dan kan je het geen kunst noemen wanneer er niets is om te ervaren.

Alle merels zijn zwart behalve die kunst die niet zwart is maar wit ?

Nu is er nog een ander element dat een rol speelt in deze stelling. Zwart en wit zijn slechts in beperkte mate te vatten als kunst. Een rode merel is perfect mogelijk, kunst hoeft zich niet te houden aan natuurwetten over kleur, gevoel, smaak, geur, geluid. Toch kunnen we stellen dat voor iedere mens een unieke (dat zouden we graag geloven maar is niet te bewijzen) combinatie van voorkeuren heeft in te delen of te beschrijven als « lust ik niet », « hoor ik niet graag », of in sterkere termen « stinkt », « is lelijk », «smaakt vies ». Maar of we het in sterke of zwakkere termen uitdrukken, het « waarom » van de voorkeur of weerzin is moeilijk te vatten.  Een probleem hierbij is zeker het vocabularium dat we gebruiken of kennen. Zo snappen wel vaak niet of vinden de juiste nuances niet om uit te leggen, uit te drukken, te begrijpen of te interpreteren wat de andere mensen vinden van het onderwerp.

Zowel het onderwerp of de indruk kan misbegrepen worden of niet uitgelegd worden op een uniforme manier. Zo kan het gevoel «het is koud» iets anders betekenen voor een inwoner van Kinshasa of een inwoner van Juneau – en als je niet weet waar Juneau ligt, dan illustreert dit het probleem Q.E.D. (btw : Juneau is de hoofdstad van Alaska)

Kunnen we ooit uitleggen wat kunst is wanneer we niet beschikken over voldoende woordenschat om onze gevoelens uit te drukken en het onderwerp te beschrijven ?

Ik weet dat het beleven van kunst een onderwerp is dat heel vaak een onderwerp is dat « les goûts et les coureurs ne se discute pas. » en leidt tot welles nietes discussies. Ik kan dat beamen, want ik doe het zelf vaak genoeg, discussie om de discussie, geen antwoord verwachten, een bommetje op tafel gooien, en dan tot de vaststelling komen dat niemand het vuurwerk heeft gezien.

Hoe kan je zeggen dat je kunst hebt  – is kunst meetbaar door waarde ? Moet kunst duur zijn ? Dan kan het geen functie zijn van schaarsheid. Moet het uniek zijn, een lithografie op 500 exemplaren, ondertekend door de kunstenaar, is niet uniek maar kan toch nog steeds een hoge waarde hebben.

Traditie, technieken, compositie, werkwijze, etc. Hoe definieer je kunst ?

Laat ons de kunst beschrijven door te zeggen wat kunst niet is. Misschien lukt het beter.

Wat ChatGPT me leert is dat kunst een doel heeft, een intentie, een bedoeling, en dat de kunstenaar probeert om de toeschouwer te betrekken bij het interpreteren en beleven van zijn creatie. De intentie is belangrijk – het is geen kunst als het niet intentioneel is – je moet geen kunstenaar zijn (iemand die geen kunstenaar is kan toch kunst maken).

De kans dat de natuur een intentie heeft is daarom zo goed als nul en de natuur zal nooit uit zichzelf kunst verwezenlijken. Maar als de mens de natuur beheert en beïnvloed, dan kan de natuur wel kunstig zijn.

Wat is kunst, dat het motief heeft, een reden van bestaan, die het uitzonderlijk maakt, zodanig dat het een boodschap brengt, een verhaal vertelt, en emoties op te roepen.

Maar nog altijd blijft mijn standpunt dat zeggen dat kunst emotie is -al is het en blijft het een communicatiemiddel om gevoelens tot uiting te brengen. Kunst heeft als primair doel om een boodschap over te dragen. Het kan een boodschap zijn die heel rudimentair is zoals « dit is een portret van jou », het kan een karikatuur zijn, een beeltenis, een schets, een foto, maar het blijft altijd gelinkt aan een intentie.

Er wordt wel eens beweert dat kunst een expressie is om de ‘liefde’ te winnen. Dat het een drijfveer is van de verleiding, kunst om te imponeren.

Kunst is emotie

Zo althans, placht ik te schrijven, maar nu ik een boek over psychologie aan het lezen ben en daarin wordt gesteld dat emotie een begrip is waarvoor geen eenduidig aanvaardbare definitie bestaat, begin ik opnieuw na te denken over de juistheid van deze stelling.

Je kan zeggen of denken dat je een ondefinieerbaar begrip kunt vatten door het te beschrijven met een ander ondefunieerbaar begrip. Maar in de wiskunde is de verzameling van « niet A » niet gelijk aan de verzameling van alles min wat « A » is. Als alle merels zwart zijn behalve die ene die wit is door een speling van de natuur, dan geldt die regel altijd behalve voor die ene uitzondering. Als ik er weinig merels zijn in mijn waarnemingsbereik dan zou het statistisch kunnen dat de enige merel die ik in « my lifetime » zie wit is.

Dus alle merels zijn zwart behalve die ene. Maar wie zegt dat er maar één witte merel is, misschien zijn er zelfs twee of drie ; genoeg om roet te gooien in deze stelling ‘zwart als roet’. Dus als er niet genoeg merels zijn die niet zwart als roet zijn, dan is de kans klein dat ik ooit een niet zwarte merel zal zien. Meer zelfs, niet zwart zijn betekent hier, en dat is niet toevallig, wit zijn. Daarenboven kan ik zelfs beweren dat er ontelbare witte exemplaren van merels zijn – niet omdat ik ze niet zou kunnen tellen maar mij ontbreekt het aan de juiste gegevens – en waarschijnlijk zijn die er niet – even ChatGPT raadplegen. Het verwachtte antwoord is « er is geen exacte telling van witte merels » en als ik de vraag omkeer « hoeveel niet zwarte merels zijn er ? » Dan is het antwoord logisch maar zeker moeilijker te begrijpen.

Wat als ik de vraag formuleer als « how many blackbirds are there ? »

The global population of common blackbirds is estimated to be between 162 million and 492 million individuals¹. In Europe alone, there are about 40 million to 82 million breeding pairs, which translates to approximately 120 million to 246 million individuals¹.

 

In het Engels krijgt de vraag « How many white blackbirds are there ? » een heel aparte bijklank.

Ik neem dus aan dat niet zwarte merels wit zijn, ik heb nog geen witte merels gezien, maar ik geloof dat ze bestaan. En terzelfdertijd neem ik er nog de volgende stelling bij, niet zwarte merels zijn wit, ze kunnen niet blauw, rood, groen, geel, of welke kleur van de regenboog zijn. Hoewel ik er ook nog nooit één heb gezien.

En toch is ook deze stellingname fout immers :

Yes, blackbirds can exhibit a variety of colors beyond just black and white. For example:

• Red-winged Blackbird: Males have black plumage with distinctive red and yellow shoulder patches, while females are streaked brown and black¹.
• Brewer’s Blackbird: This species is mostly black but can have iridescent purple or greenish hues on its plumage¹.

 

Kunnen niet zwarte merels grijs zijn ? Dat weet ik niet.

 

Dus mijn verzameling ‘alle merels’ bestaat uit een deelverzameling zwarte merels en een kleine niet significant aantal merels die niet zwart zijn, waarschijnlijk wit, misschien grijs of met een bepaald verenpatroon maar zeker niet met een anderskleurige pluimage.

Dan komt er als uitdaging nog bovenop dat kauwen, kraaien, raven en andere zwartgevederde vogels aan een soortgelijke definitie onderhevig zijn, maar soms zijn er ook exemplaren die zo intens zwart zijn dat ze een blauwe, hoe omschrijf ik het best, schijn hebben door weerkaatsing. Wat ik niet durf te beweren is dat er zwarte vogels zijn zoals raven of kouwen zijn die een andere kleur hebben dan zwart of wit.

Ik hoop dat mijn stelling van «de verzameling van alle niet zwarte merels niet de verzameling is van niet alle zwarte merels minus de witte merels omdat ik niet weet of er grijze merels zijn. Daarbij komt dat de verzameling aan kleuren oneindig groot is, en zwart staat voor « heeft geen kleur` » en wit staat voor « heeft geen kleur maar een regenboog aan kleuren » dan zou je kunnen stellen dat een merel of zwart is of een mengeling van alle kleuren van de regenboog heeft. »

Kunst beschrijven als een manier om de menselijke emotie te bespelen wordt plots een moeilijke denkoefening ; althans voor mij die echt een leek is op gebied van psychologie en filosofie.

Wat is emotie ? Kan je emotioneel zijn zonder dat er een stimulans is ? Kan je in het donker, in een akoestische gedempte kamer, in een ruimte zonder geur of smaak, en laten we zeggen « in een embryonale toestand waardoor je geen zwaartekracht ervaart, het mag zelfs op het lagrange punt zijn. » emotioneel zijn ? Zeker wel, ik denk trouwens dat de afwezigheid van alle stimuli die een invloed hebben op het menselijke stelsel, systeem, een zeer sterke en verwarrende emotionele respons kunnen evoceren. Dus kunst is emotie kan niet juist zijn want als je emotie kunt evoceren door niet te stimuleren dan kan je het geen kunst noemen wanneer er niets is om te ervaren.

Alle merels zijn zwart behalve die kunst die niet zwart is maar wit ?

Nu is er nog een ander element dat een rol speelt in deze stelling. Zwart en wit zijn slechts in beperkte mate te vatten als kunst. Een rode merel is perfect mogelijk, kunst hoeft zich niet te houden aan natuurwetten over kleur, gevoel, smaak, geur, geluid. Toch kunnen we stellen dat voor iedere mens een unieke (dat zouden we graag geloven maar is niet te bewijzen) combinatie van voorkeuren heeft in te delen of te beschrijven als « lust ik niet », « hoor ik niet graag », of in sterkere termen « stinkt », « is lelijk », «smaakt vies ». Maar of we het in sterke of zwakkere termen uitdrukken, het « waarom » van de voorkeur of weerzin is moeilijk te vatten.  Een probleem hierbij is zeker het vocabularium dat we gebruiken of kennen. Zo snappen wel vaak niet of vinden de juiste nuances niet om uit te leggen, uit te drukken, te begrijpen of te interpreteren wat de andere mensen vinden van het onderwerp.

Zowel het onderwerp of de indruk kan misbegrepen worden of niet uitgelegd worden op een uniforme manier. Zo kan het gevoel «het is koud» iets anders betekenen voor een inwoner van Kinshasa of een inwoner van Juneau – en als je niet weet waar Juneau ligt, dan illustreert dit het probleem Q.E.D. (btw : Juneau is de hoofdstad van Alaska)

Kunnen we ooit uitleggen wat kunst is wanneer we niet beschikken over voldoende woordenschat om onze gevoelens uit te drukken en het onderwerp te beschrijven ?

Ik weet dat het beleven van kunst een onderwerp is dat heel vaak een onderwerp is dat « les goûts et les coureurs ne se discute pas. » en leidt tot welles nietes discussies. Ik kan dat beamen, want ik doe het zelf vaak genoeg, discussie om de discussie, geen antwoord verwachten, een bommetje op tafel gooien, en dan tot de vaststelling komen dat niemand het vuurwerk heeft gezien.

Hoe kan je zeggen dat je kunst hebt  – is kunst meetbaar door waarde ? Moet kunst duur zijn ? Dan kan het geen functie zijn van schaarsheid. Moet het uniek zijn, een lithografie op 500 exemplaren, ondertekend door de kunstenaar, is niet uniek maar kan toch nog steeds een hoge waarde hebben.

Traditie, technieken, compositie, werkwijze, etc. Hoe definieer je kunst ?

Laat ons de kunst beschrijven door te zeggen wat kunst niet is. Misschien lukt het beter.

Wat ChatGPT me leert is dat kunst een doel heeft, een intentie, een bedoeling, en dat de kunstenaar probeert om de toeschouwer te betrekken bij het interpreteren en beleven van zijn creatie. De intentie is belangrijk – het is geen kunst als het niet intentioneel is – je moet geen kunstenaar zijn (iemand die geen kunstenaar is kan toch kunst maken).

De kans dat de natuur een intentie heeft is daarom zo goed als nul en de natuur zal nooit uit zichzelf kunst verwezenlijken. Maar als de mens de natuur beheert en beïnvloed, dan kan de natuur wel kunstig zijn.

Wat is kunst, dat het motief heeft, een reden van bestaan, die het uitzonderlijk maakt, zodanig dat het een boodschap brengt, een verhaal vertelt, en emoties op te roepen.

Maar nog altijd blijft mijn standpunt dat zeggen dat kunst emotie is -al is het en blijft het een communicatiemiddel om gevoelens tot uiting te brengen. Kunst heeft als primair doel om een boodschap over te dragen. Het kan een boodschap zijn die heel rudimentair is zoals « dit is een portret van jou », het kan een karikatuur zijn, een beeltenis, een schets, een foto, maar het blijft altijd gelinkt aan een intentie.

Er wordt wel eens beweert dat kunst een expressie is om de ‘liefde’ te winnen. Dat het een drijfveer is van de verleiding, kunst om te imponeren.

Maar ik weet het nog steeds niet wat kunst is, kunst maakt emoties los, maar het is geen emotie. En ik weet zeker dat computers geen emoties kennen, maar verder niet in staat zullen zijn om deze emoties te interpreteren. Ik denk niet dat computers kunst zullen gebruiken om mensen te verleiden. Daar zijn ze te gevoelloos voor. Ik hoop dat het zo blijft. ��

Maar ik weet het nog steeds niet wat kunst is, kunst maakt emoties los, maar het is geen emotie. En ik weet zeker dat computers geen emoties kennen, maar verder niet in staat zullen zijn om deze emoties te interpreteren. Ik denk niet dat computers kunst zullen gebruiken om mensen te verleiden. Daar zijn ze te gevoelloos voor. Ik hoop dat het zo blijft. ��