‘If you get tangled up in a tango, just tango on’ – Al Pacino – Scent of a Woman
NU
Ik kan niet tegen de haat, ik kan zelfs niet tegen de stilte van de gevoelloosheid. Er is geen woestijn waar geen gevoelens wonen, geen hete Kalahari en geen koude Tibetaanse hoogvlakte. Geen Namib is groot genoeg om de stilte van het negeren te omvatten.
Waar ben ik mee bezig? Ik verklaar mijn liefde. Eerst en vooral de liefde voor mezelf. Ik heb mezelf lief, met al mijn gebreken en talenten, beide in overdreven vorm. Zonder de liefde voor mezelf zou ik geen letter op papier hebben gezet. Liefde voor jezelf, dat is het startpunt voor alles wat je in het leven onderneemt. Zonder dat is er alleen maar een eindpunt. Niets is ontoelaatbaar, je kan nog beter haten dan proberen niets te voelen. Niets voelen is een straf. Je kan je gevoelens negeren, maar daarom zijn ze nog niet weg. Als je wil leven moet je voelen. Liefde is op de eerste plaats voelen. Hoe voel jij je vandaag?
Hoe voel ik me vandaag? Vandaag is een belangrijke dag. Waarom? Niet omdat het donderdag is, of 24 September 2020, maar omdat elke ‘vandaag’ belangrijk is. Vandagen zijn er niet om verspild te worden. Gisteren mag je verspillen en van morgen mag je alles dromen wat je maar kan verzinnen, maar vandaag moet ‘het’ gebeuren.
Naast de liefde voor mezelf, is er de liefde voor het nu. Nu ben ik mezelf, niet meer en niet minder, en niemand weet precies wie ik ben, ikzelf weet het ook niet, maar ik ben het ‘nu’. Ik ben mijn verleden niet en ik heb geen toekomst.
Ik stel me de vraag. Als er geen mens zou zijn, geen enkele, die over gisteren, vandaag, en morgen zou nadenken, zou de tijd dan zelfs bestaan? Zijn het niet alleen maar onze gedachten die een tijds kader nodig hebben om te kunnen communiceren met andere denkende wezens? Ik wijk af, al is het een interessante gedachte gebaseerd op de volgende welbekende vraag. ‘If a tree falls in a forest, and there is nobody to hear it, does it make a sound?’
Liefde. Liefde is mooi. Er zijn vele vormen maar komen ze niet allemaal op hetzelfde neer? Liefde is uniek – liefde is geen copy van zichzelf. Liefde moet zich elke dag opnieuw uitvinden. Het is hetzelfde cadeau maar steeds in een andere verpakking. Gek genoeg hoeft liefde niet wederkerig te zijn om toch de moeite waard te zijn. Dat is de liefde van morgen. Jij weet het maar die andere niet; nog niet.
Liefde kan voltooid verleden tijd zijn en toch helemaal verweven met het heden of de dromen van morgen. Het kan een spiegel zijn die wanneer je naar toekomst wandelt, met de blik vooruit, je de aanstormende herinneringen doet opmerken. Herinneringen die je toekomst penetreren, die je, nostalgisch als je bent, doen teruggrijpen naar de tijden van intens geluk. Het kan zijn dat je je geluk vindt in dat verleden, maar vergeet niet dat je hersenen heel vergevingsgezind zijn. Pijn en smart slijten met de erosie van de tijd.
En soms is liefde niet genoeg. En soms is liefde teveel. Dan gaat liefde in de fout. Of het is een gebrek aan wederkerigheid, of het is te veeleisend, dan zijn de verwachtingen te hoog, dan is de verwezenlijking een ontgoocheling. Het kan moeilijk zijn om het samenspel in balans te krijgen.
Mag je uit liefde fouten maken? Kan je iemand ‘te graag’ zien? Ik denk dat het twee vragen zijn die ik met ja zou beantwoorden. Ik heb uit liefde fouten gemaakt en ik heb mensen te graag gezien. Soms, denk ik, (die eerste komma hoort daar te staan al zullen er sommigen zeggen ‘Ja. Soms denkt hij.’) ben ik teveel bezig met mijn gevoelens, en die boren elk begin van rationaliteit de grond in. Dan geeft mijn verstand niet thuis. Oh, jawel, ik heb goede raad en inzicht voor iedereen, deels gebaseerd op ervaring, deels observatie van andere mensen, en dan nog wat stukjes wijsheid ontvreemd aan boeken, cursussen, en andere bronnen. Als je me zo op de man af zou vragen ‘En komt die wijsheid je ook van pas?’ dan zou ik eerlijk moeten zijn en antwoorden ‘Gek genoeg niet.’
Maar als het over de eerste persoon enkelvoud gaat, dat gaat het vaak enkel fout. Soms al vanaf de eerste stap. Dan overrompel ik, overspoel ik, stort ik als een waterval die uit een dambreuk ontsnapt door de vallei van gevoelens en sleur alles mee. Zelf ben ik het water, ik guts en klater, in plaats van te vloeien. Een draaikolk, een maalstroom, en ik ga in mezelf onder.
Ja, dan blijft er niet veel over om iets op te bouwen. Daar helpt geen lievemoederen aan. Er valt weinig te redden, geen meubelen, niks.Misschien herkennen er mensen dit gevoel. Euforie. Ik dacht altijd dat het hoorde bij de overwinningsroes, je super voelen, inspiratie ten voeten uit, en dat paard dat gallopeert in je borstkas is niet meer dan je hart dat op hol slaat. Als ik op zo’n mallemolen zit, dan geniet ik echt van dat rondjes zwieren in de draaimolen. Dat is pure gein en geef ik het houten paard de sporen.
Dat is allemaal niet zo leuk als je aan de andere kant van de vergelijking staat om het in wiskundige termen uit te drukken. Één vergelijking met één onbekende, dat valt nog op te lossen, maar meestal zijn er twee onbekenden, zeker in het begin, dat los je niet op door overrompeling. Je mag er nog zoveel met je pet naar slaan als je wil, het antwoord is dan meestal een dikke vette ‘0’.
En toch, als het uit liefde niet mag, wat mag er dan nog wel? Moet alles zo afgemeten en voorzichtig ingedeeld worden. Wat is het verschil tussen 1 dag, 1 week, 1 maand, etc. Één seconde kan toch genoeg zijn om te weten ‘This is it’ of ‘Absolutely Not’. Maar als het het tweede is, dan doet het toch pijn hoor. Maar laat ons eerlijk zijn, we gaan toch niet uitstellen met conclusies te trekken als we weten dat het niet goed is? Ik ken de valkuil wel van ‘morgen wordt alles beter’. Vervang het woord ‘beter’ door ‘anders’ en ik kan mezelf gedeeltelijk terugvinden in de redenering maar; en daar ben ik zeker van; dat ‘Mañana’ is alleen maar uitstel van executie, mensen veranderen niet.
Zelden worden dingen beter door ze niet aan te roeren, tenzij het gebotteld is, maar zelfs dan.
Liefde kan zo vergevingsgezind zijn en tegelijkertijd comfortabel dat je vergeet dat je jezelf volledig wegcijfert. Hoe meer je geeft, des te meer je verliest. Liefde kan geen liefde zijn of blijven als het eenrichtingsverkeer is. Daarvoor is het leven tekort. Liefde kan ook geen territorium of bezit zijn. Echte liefde maakt je vrij, en als je in die vrijheid ontdekt dat je partner gelukkig is met je, dan brengt dat rust. Wordt die vrijheid misbruikt dan bevestigd dat alleen maar dat het geen echte liefde is of was.
Geniet ervan – het Nu – en maak de liefde waar.
Het is twintig na zeven als ik op de klok in de camper kijk, dan vraagt de kolonel aan Charlie in ‘Scent of a Woman’,”Hoe laat is het Charlie?” en hij antwoordt aan de kolonel “Twintig na zeven”. Al Pacino speelt een superieure rol als blinde kolonel die op zoek is naar een ultieme beleving van alle zintuigen. Ondertussen spuwt hij vuilbekkende taal, maar subliem in hoe hij zijn tegensprekelijke oprechte en erudiete opinie lardeert met iets minder fijnbesnaarde taal.
Het regent, dus een ochtendwandeling zit er waarschijnlijk niet in. De nachtrust is vaak onderbroken geweest door Odette, en ondanks het de naam van een vrouw is, laat ik jullie geruststellen, veel verder dan de storm die door mijn hoofd waait, er is geen boom gesneuveld, gelukkig maar.
Sommige van zijn uitspraken zijn gewoonweg treffend. Je moet een genie zijn om dat soort dialogen in elkaar te boksen. Ik kan er me wel in vinden. ‘If you get tangled up in a tango, just tango on’.
Blij dat ik deze film heb opgezet. Ik zat in een dipje. De tranen wellen op in mijn ogen als ik de scene zie waarin de kolonel de tango gaat aanleren aan Donna. Een meisje dat een tafel of twee verderop zat van waar de kolonel (Frank) en Charlie zaten te lunchen. Ik denk dat het pure verliefdheid symboliseert.
Als God de vrouw echt geschapen heeft uit een rib, waarom blijft het dan pijn doen op die plaats. Waarom zijn vrouwen zo mooi, zo verleidelijk, heeft God dan het beste stuk van de man genomen? Is de man enkel de overschot in een maatpak? Een vrouw geurt, verwacht, verwarmt, verzacht, … ik heb het altijd gevonden, vanaf ik klein was, de eerste keer verliefd werd, op Anneke. Ze weet het vast niet meer maar ooit heb ik gezegd, veel ouder dan 4 kan ik niet geweest zijn, “ik ga met u trouwen”.
Met An ben ik nooit getrouwd, er zijn natuurlijk ruim 4 miljard vrouwen waarmee ik niet getrouwd ben, maar die allemaal mooi zijn. En wat is het tweede mooiste dat niet door God gecreëerd is, maar door een man, een man met heel veel pijn in het hart, voornaam Enzo, of was het Dino, maar altijd rood. Ferrari. Het galopperende paard, dat van een verliefde jonge kerel, het hart op hol. Maar niets vergeleken met een vrouw.
Ik heb ook nooit met een Ferrari gereden.
‘Mijn hele leven heb ik me verzet tegen anderen, omdat ik belangrijk wilde zijn.’ Dat is een zin uit de film, niet iets dat ik net uit mijn mouw heb geschud. Wat bevat deze film zoveel van mijn gevoelens. Al ben ik niet blind, ik herken het destructieve, de onvrede met mijn situatie. Maar ik herken ook het hunkeren naar affectie, de herinneringen aan de warmte, het zachte, … en de geur. De geur gaat nooit weg.
Hoe mooi het is? Hoe lekker het ruikt? Ik kan het niet beschrijven. Ergens tussen caramel en honing met de smaak van Spa Blauw, een vleugje citroën, niet meer dan een druppel op een vinger, er mag een korreltje zout bij, de geur van versgemalen koffie met heet water vermengd op tien meter afstand, de zon die schroeiend schijnt op het mulle zand van het strand vermengd met koele zeebries, en één blaadje van een rode roos, de Baccara roos om precies te zijn, en geen andere. Als u er ook nog een likje single malt van een jaar of 18 bij wil doen, ‘be my guest’. En lippen, een heel klein kusje, op mijn voorhoofd, zodat je zachte huid mijn neus bedwelmd met het verdampende leven van een jonge freule.
Nu heb ik het ‘wat niet te beschrijven’ is, tot in de puntjes gedefinieerd. Maar ik wil enkel zeggen, het leven kan niet mooier zijn dan met woorden te vatten, dan dat wat je kan ruiken. ‘Fleurs De Rocaille’ – bloemen van een beek – dank u ‘Scent of a woman’ – iris, jasmijn, mimosa, amber en sandelhout.